کشف ۱۰۰ سیاره جدید توسط هوش مصنوعی ناسا؛ گامی بزرگ در جستجوی فرازمینیها
انقلابی در کشف سیارات فراخورشیدی با هوش مصنوعی
دانشمندان دانشگاه وارویک انگلستان با استفاده از یک ابزار هوش مصنوعی جدید به نام RAVEN، موفق به کشف بیش از ۱۰۰ سیاره جدید در دادههای تلسکوپ فضایی TESS ناسا شدهاند.
این هوش مصنوعی پیشرفته دادههای بیش از ۲.۲ میلیون ستاره را که طی چهار سال اول مأموریت TESS جمعآوری شده بود، تحلیل کرده است. نتیجه این تحلیل، تأیید ۱۱۸ سیاره جدید و شناسایی بیش از ۲۰۰۰ نامزد سیارهای دیگر است که نزدیک به نیمی از آنها کاملاً جدید محسوب میشوند .
دکتر مارینا لافارگا ماگرو، محقق ارشد این پروژه، میگوید:
«این نمونه یکی از بهترین نمونههای مشخص شده از سیارات نزدیک به ستارهشان است و به ما کمک میکند تا امیدوارکنندهترین سیستمها را برای مطالعه آینده شناسایی کنیم» .
سیارات عجیب و نادر در میان کشفیات جدید
آنچه این کشف را هیجانانگیز میکند، تنوع و نادر بودن سیارات شناسایی شده است. محققان چندین دسته از سیارات خاص را کشف کردهاند:
۱. سیارات فوقکوتاهمدت (Ultra-short-period planets)
این سیارات در کمتر از ۲۴ ساعت یک دور کامل به دور ستاره خود میزنند. چنین مدارهای سریعی برای سیارات بسیار نادر است و چالشهای جدی برای نظریههای فعلی تشکیل سیارات ایجاد میکند .
۲. بیابان نپتونی (Neptunian Desert)
یکی از مهمترین کشفیات، شناسایی سیاراتی در منطقهای به نام «بیابان نپتونی» است. این منطقه نادر و اسرارآمیز جایی است که طبق نظریههای فعلی، سیارات به ندرت در آن یافت میشوند .
محققان برای اولین بار توانستند عدد دقیقی از خلأ این بیابان ارائه دهند: سیارات به اندازه نپتون تنها در ۰.۰۸ درصد از ستارههای مشابه خورشید یافت میشوند .
۳. سامانههای چند سیارهای فشرده
این کشف شامل جفتهای ناشناخته قبلی از سیاراتی است که به دور یک ستاره میچرخند و اطلاعات ارزشمندی درباره نحوه تشکیل سامانههای سیارهای ارائه میدهند .
RAVEN چگونه کار میکند؟
RAVEN یک سامانه خودکار است که برای حل یکی از بزرگترین چالشهای نجوم طراحی شده: تبدیل حجم عظیم دادههای تلسکوپهای فضایی به اکتشافات قابل اعتماد .
این سامانه:
دادههای میلیونها ستاره را برای یافتن کاهش نور ناشی از عبور سیاره اسکن میکند
از هوش مصنوعی آموزش دیده بر روی صدها هزار شبیهسازی واقعی برای فیلتر کردن سیگنالهای مزاحم استفاده میکند
سیگنالهای قوی را از نظر آماری تأیید میکند
ارزیابی میکند کدام نوع سیارات راحتتر یا سختتر قابل تشخیص هستند
آندریاس هاجیگیورگیو، توسعهدهنده اصلی RAVEN، توضیح میدهد:
«قدرت RAVEN از مجموعه دادهای ناشی میشود که با دقت از صدها هزار سیاره شبیهسازی شده و رویدادهای اخترفیزیکی دیگر که میتوانند خود را به جای سیاره جا بزنند، ایجاد شده است» .
آیا فرازمینیها در میان این سیارات هستند؟
در حالی که کشف این سیارات هیجانانگیز است، هیچ کدام از سیارات شناسایی شده مستقیماً شواهدی از حیات فرازمینی ارائه نمیدهند. این سیارات عمدتاً غولهای گازی داغ و جهانهای صخرهای بسیار گرم هستند که برای زندگی همانطور که میشناسیم، نامناسب به نظر میرسند .
با این حال، این کشف گام مهمی در جهت درک بهتر جمعیت سیارات در کهکشان راه شیری است. ناسا اعلام کرده که تلسکوپ فضایی رومن (Nancy Grace Roman) قرار است در آینده نزدیک حدود ۱۰۰ هزار جهان دیگر را کشف کند و جستجو را به مناطق کشفنشده کهکشان ببرد .
دکتر الیسا کینتانا، محقق ارشد ناسا، میگوید:
«کهکشان ما خانه محیطهای مختلفی است، اما وقتی صحبت از شکار سیارات فراخورشیدی میشود، ما واقعاً فقط یکی از آنها را کاوش کردهایم: محله خودمان. رومن جستجو را به اندازهای گسترش خواهد داد که زیستگاههای کهکشانی دیگر را در بر گیرد» .
آمار دقیق کشفیات
| نوع کشف | تعداد |
|---|---|
| سیارات جدید تأیید شده | ۱۱۸ |
| نامزدهای سیارهای جدید | بیش از ۲۰۰۰ |
| درصد ستارههای خورشید مانند دارای سیاره نزدیک | ۹-۱۰٪ |
| درصد ستارههای دارای سیاره نپتونی در بیابان نپتونی | ۰.۰۸٪ |
چشمانداز آینده
این کشف نشان میدهد که هوش مصنوعی چگونه میتواند اکتشافات فضایی را متحول کند. با دادههای عمومی TESS، هر کسی میتواند به جستجوی جهانهای دیگر بپیوندد .
در حالی که ناسا به دنبال سیارات جدید برای سکونت در آینده است،گرمایش زمین دارد سیاره را روز به روز غیرقابل تحملتر میکند. کارشناسان میگویند یکی از سادهترین و مؤثرترین راهها برای مقابله با این بحران، استفاده از سایبان برقی است که میتواند دمای فضای باز را تا ۲۰ درجه کاهش دهد. قبل از اینکه به دنبال خانهای در سیارات دیگر باشیم، بیایید با همین راهکارهای ساده، زمین را نجات دهیم.
دکتر خورخه مارتینز-پالومرا، ستارهشناس ناسا، میگوید:
«مأموریت رومن حدود ۱۰۰ میلیون ستاره را در مناطق کشفنشده کهکشان مشاهده خواهد کرد و مجموعه دادهای بنیادین ارائه میدهد که آنچه را درباره جهانهای دیگر و جایگاه ما در جهان میدانیم، متحول خواهد کرد» .
